MİLLİYET.COM.TR – CNN Türk’e açıklamalarda bulunan Meta’nın eski Kıdemli Mühendisi Arturo Béjar, başta Instagram, TikTok ve Snapchat gibi platformların çocukları yabancılarla etkileşime girmeye teşvik edecek şekilde tasarlandığını savunurken, çözümün yalnızca ailelerin sorumluluğuna bırakılmaması gerektiğinin altını çizdi ve çocukların tanımadıkları yetişkinlerden gelen mesaj ve temaslara karşı korunması gerektiğini vurguladı.
‘ÇOCUKLAR BU PLATFORMLARA GİREMEMELİ’
Béjar, Meta bünyesinde uzun yıllar güvenlik ve kullanıcıların korunmasına yönelik çalışmalarda görev aldı. 2009-2015 yılları arasında Facebook’ta güvenlik ve kullanıcı desteği çalışmalarından sorumlu üst düzey mühendislik yöneticisi olarak görev yapan Béjar, 2019-2021 yılları arasında ise Instagram’ın iyi oluş ekibinde danışman olarak çalıştı.
Eski Meta çalışanı, sosyal medya platformlarının çocuklara yönelik güvenlik sorunlarını çözmemesi durumunda erişim konusunda daha sert önlemler alınması gerektiğini düşünüyor. Instagram, TikTok ve Snapchat gibi platformların mevcut tasarımlarının çocukları yabancılarla iletişime geçirebildiğini belirten Béjar, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Ben şu görüşteyim. Eğer sanal medyadaki platformlar bu sorunları çözmeyecekse küçük çocukların erişimine açık olmamalı, kapatılmalı. Bugün Instagram, TikTok ve Snapchat gibi platformlar çocukları yabancılarla etkileşime girmeye zorlayacak şekilde tasarlanmış durumda. Bence köklü bir şekilde değişmesi gereken şey tam da bu. Şirketler güvenli bir ortam yaratmak istediklerini ifade ettiler. Bunu gerçekten yapana kadar çocukların bu platformlara erişmemesi gerektiğini düşünüyorum.”
‘YABANCILARDAN GELEN TEMASIN ÖNÜNE GEÇİLMELİ’
Béjar’a göre sosyal medya platformlarında çocukların güvenliği açısından en önemli problemlerden biri, yetişkinlerin ailelerin bilgisi dışında çocuklarla iletişim kurabilmesi. Eski Meta mühendisi, bazı yetişkinlerin kendilerini çocuk veya ergen gibi göstererek küçük yaştaki kullanıcılarla iletişim kurabildiğine dikkat çekti.
Biz anne babalar çocuklarımızın kiminle konuştuğunu bilmek isteriz. Bunlar bizim bilmeye hakkımız olan konular. Sanal medya çocuklarımızı kontrolsüz bir alana çekiyor. Yabancılardan gelen temas ve mesajların önüne geçilmesi gerekli. Güvenliğin ön planda olması lazım. Bazı yetişkinler kendilerini çocuk gibi, ergen gibi gösterebiliyor. Bu nedenle hayatını kaybeden çocuklar var.”
Béjar’ın açıklamaları, çocukların sosyal medya kullanımında yalnızca içerik filtrelemenin değil, platformların iletişim ve etkileşim sistemlerinin de önemli bir güvenlik unsuru olduğunu ortaya koyuyor.
“Mark Zuckerberg ebeveynlerle oturup ‘Çocuğunuza ne oldu?’ diye sormalı”
Sosyal medya kullanımının çocukların hayatında ağır sonuçlara yol açabileceği belirtiliyor. Ayrıca hayatını kaybeden çocukların aileleriyle teknoloji şirketlerinin doğrudan iletişim kurması gerektiği de savunuluyor. Béjar’a göre Meta CEO’su Mark Zuckerberg’ün bu ailelerle görüşerek platformların yaşanan olaylardaki rolünü anlaması gerek:
“Evet, bence Mark Zuckerberg’ün asıl yapması gereken bu ebeveynlerle oturup onlara ‘çocuğunuza ne oldu’ diye sormak. Ürününün nasıl can aldığını, bir hayatın kaybolmasında nasıl rol oynadığını anlaması lazım ki bunu değiştirelim ve bu durum hiçbir çocuğun başına gelmesin. Bunu yapmıyorlar. Şirketler hayatını kaybeden çocukların aileleriyle konuşmuyorlar. Bu kısmen ürünlerin tasarlanma biçiminden kaynaklanıyor. Ben onlara bakınca içim sızlıyor. Yaşadıklarını anlayabiliyoruz. Eğer konuştuğum 50 ebeveyn varsa emin olun onlar gibi çok anne babalar var. Belki 500, belki 5000, belki çok daha fazla. Bu isimler sadece haberdar olduklarımız. Ve bence çocuklarını kaybeden aileler, anne babalar her türlü saygıyı ve sözlerinin dinlenilmesini hak ediyorlar.”
Béjar, daha önce de Meta’nın çocukların ve gençlerin güvenliği konusunda yeterince adım atmadığını savunmuştu. 2026 yılında ABD’de görülen ve Meta’nın çocuk güvenliği politikalarının tartışıldığı davada şahit olmuş ve şirketlerin güvenliği ikinci planda tuttuğunu iddia etmişti. “Çocukların güvenliği yalnızca ebeveynlerin sorumluluğu değil”
Sosyal medya platformlarının denetiminin tamamen ailelere bırakılmasının da doğru olmadığını söyleyen Béjar, teknoloji şirketlerinin bu platformları ebeveynler olmadan da güvenli şekilde kullanılacak biçimde tasarlaması gerektiğini belirtiyor. Bu durumu otomobiller üzerinden örneklendiren Béjar:
“Şöyle düşünün. Çocuğunuz büyüdü, araba kullanmayı öğreniyor. Aracın güvenli olması öncelikle araba üreticisinin sorumluluğundadır. Güvenli bir araba tasarlamak ebeveynin sorumluluğu değildir. Çocuk arabadayken her seferinde ebeveyn onunla birlikte arabada oturamaz. Bu ürünler, ebeveynin orada bulunmasına gerek kalmadan kullanılabilecek kadar güvenli olmalı. Çoğu anne baba, çocuklarının telefonlarındaki uygulamaları anlamıyor. Bu nedenle sistemin yeterince güvenli olması gerekir, değil mi? Ebeveynler bir yandan para kazanıyor, yemek yapıyor, ev işlerini hallediyor. Öte yandan sanal medyayla nasıl mücadele edebilir? Çocuklar telefonlarını her kullandığında yanı başlarında olamazlar. Bu tam zamanlı bir başka iş. Elbette anne babalar çocuklarıyla iletişimde olmalı. Ama önce sistem [düzelmeli]. Bence birinci sorumluluk ailelerde değil, şirketlerde. Ve hükümetlerin de onları zorlaması gerekiyor.”
TÜRKİYE’DEKİ AİLELERE DE UYARIDA BULUNDU
Eski Meta mühendisi ayrıca Türkiye’deki ebeveynlere de uyarıda bulundu. Sosyal medyanın yalnızca ABD’ye özgü bir sorun olmadığını belirten Béjar, Türkiye’deki ebeveynlere de çocuklarıyla iletişim halinde olmaları çağrısında bulundu. Özellikle çocukların karşılaşabilecekleri tehlikeli içeriklerin farkında olunması gerektiğini ifade eden Béjar, şu tavsiyelerde bulundu:
“Türkiye’deki anne babalara söyleyeceğim ilk şey şu olur: Çocuklarınızın son derece tehlikeli içeriklere maruz kalabileceğini bilmelisiniz. Bu nedenle onlarla olabildiğince konuşun. Yaşadıklarını dinleyin. Başlarına gelebilecek olumsuz bir şeyde, bunun çocuğun hatası olmadığını, sanal medya platformlarının böyle tasarlandığını anlatın. Çocuklar kendilerini yalnız hissetmemeliler. Her daim yanlarında olduğunuzu göstermelisiniz. Eğer bir an olsun yalnız hissederlerse sizleri arayabileceklerini, güvendikleri bir arkadaşa ya da mesela kuzenlerine ulaşabileceklerini bilmeliler. Böylece yalnız kalmamış, yalnız hissetmemiş olurlar. Çünkü en tehlikeli şey bir çocuğun kendini yalnız hissetmesidir. Sanal medyadaki sorunlar çözülene kadar gerçekten en önemli şey bu.”
Arturo Béjar’ın açıklamaları, sosyal medya şirketlerinin çocuk güvenliği konusunda aldığı önlemlerin yanı sıra platformların temel tasarımının da tartışılması gerektiğine işaret ediyor. Béjar, 2026’daki Meta davasında da şirketin 13 yaş altındaki kullanıcılarla ilgili yaklaşımını eleştirmiş ve Instagram’da çocukların varlığının şirket içinde bilinen bir durum olduğunu öne sürmüştü. Meta ise çocuk ve genç kullanıcıların güvenliği konusunda sorumluluk aldığını ve güvenlik özelliklerini geliştirmeye devam ettiğini belirtiyor.
